Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna?

Jak powstają trąby powietrzne i czy są zagrożeniem w Polsce? Jak się przed nimi chronić?

Trąba powietrzna – rodzaje i powstawanie

Trąby powietrzne (albo inaczej tornada) powstają na dwa główne sposoby.

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Mniejsze, trąby lądowe powstają w bezchmurny, słoneczny dzień nad gorącą ziemię i warstwę gorącego powietrza szybko napłynie warstwa chłodnego wiatru. Wtedy gorące powietrze może znaleźć ujście w tej warstwie, aby przedostać się na większą wysokość z powodu różnicy temperatur. Przy odpowiednim wietrze poziomym unoszące się ciepłe powietrze jest wprawiane w ruch obrotowy tworząc trąbę lądową (ang. dust devil). Takie trąby nie są jednak groźne, osiągając wartość F0-F1 na 6-stopniowej skali Fujity, którą mierzy się siłę trąb powietrznych.

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Trąby powietrzne z prawdziwego zdarzenia powstają w zupełnie inny sposób i niewprawiony obserwator nie jest w stanie ich przewidzieć z obserwacji nieba.

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Tornada superkomórkowe powstają w chmurach, gdzie nabierają ruchu obrotowego i prędkości. Dopiero wtedy zaczynają dążyć do zetknięcia się z ziemią. Najczęściej powstają one w chmurach kłębiastych deszczowych, chociaż zdarza się, że wytwarzają je również chmury bezdeszczowe. Do powstania mezocyklonu, który później przekształci się  w trąbę powietrzną powstaje następująco. W chmurę wieją dwa wiatry z dwóch stron. Jeden z nich podobnie jak dmuchanie w wiatrak powoduje powstanie ruchu obrotowego pary zawartej w chmurze. Natomiast drugi wiatr wydłuża lej obrotowy na znaczną długość. W ten sposób powstaje mezocyklon:

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Oprócz tych dwóch wiatrów w chmurze istnieją dwa pionowe prądy powietrza: prąd wstępujący wynikający z różnicy w temperaturze powietrza pod chmurą i nad powodujący unoszenie się cząstek chmury ku górze. Z kolei prąd zstępujący powstaje wraz z silnym deszczem albo gradem, który ściąga ze sobą cząstki pary wodnej na dół. Normalnie te dwa prądy równoważą się. Wtedy mezocyklon nie przekształca się w tornado. Jednak przy “sprzyjających” wiatrach te prądy rozdzielają się. W jednej części chmury następuje opad ściągający jeden koniec mezocyklonu ku ziemii, a w drugiej części prąd wstępujący ciągnie drugi koniec mezocyklonu ku górze. Mezocyklon zaczyna więc się obracać. Jeden jego koniec dotyka w końcu ziemii podczas gdy drugi znajduje się w chmurze.Tak zaczyna się niszczycielski etap życia trąby powietrznej.

Czytaj podobne  Zmiana czasu 2012 + 9 rad na zwalczenie jesiennej chandry

Największa trąba powietrzna na świecie

Trąba powietrzna może mieć do 1500 metrów średnicy, prędkość dochodzącą do 300 km/h i przemierzyć nawet 100 km dotykając ziemii.Największe tornado w historii było to które uderzyło 18 marca 1925 roku w Missouri i okolice w USA. Przemierzyło ono 352 kilometry z prędkością  117 km/h. Było to najsilniejsze tornado F5 w skali F0-F6 Fujity. Skutki jego powstania były tragiczne: zginęło ponad 600 osób:

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Trąby powietrzne w Polsce – rzadkość czy reguła?

Większość tornad powstaje w USA, ale również w Polsce historia je odnotowała. Nie ma pełnej informacji o wszystkich zjawiskach tego typu na terenie naszego kraju, jednak od 1931 do 2000 roku odnotowano tornada w Lublinie, Kłodzku, Szczecinie, Rawie Mazowieckiej, na terenie rzeszowskiego i lubelskiego. Niektóre z nich oceniano nawet na F5 w skali Fujity. Wywracały one ciężarówki pełne cegieł, niszczyły domy i przewracały drzewa jak zapałki.

Od 2000 roku, czy to za sprawą większej świadomości istoty powstawania tych zjawisk powodowych, czy to za sprawą rozwoju internetu wiemy lepiej o powstających tornadach, które zdarzają się co rok, co dwa lata na terenie właściwie całego kraju. Nie są to jednak tornada tak groźne jak w USA i osiągają przeważnie poziom F0-F2. Jedynie trąba powietrzna w Rasztowie z 2000 roku osiągnęła poziom F3.

Trąba powietrzna Polska 2012

14 lipca 2012 roku nad północną polską pojawiło się kilka trąb powietrznych ocenianych na poziom F2 o prędkości 181–253 km/. Trąba przewędrowała około 8 kilometrów i miała szerokość 300 metrów.

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Zniszczenia spowodowane przez te trąby były znaczne. Z wielu domów zerwane zostały dachy, część drzew została doszczętnie strzaskanych albo nawet wyrwanych z korzeniami, a małe przedmioty zmieniły się w latające groźne pociski.

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Trąba powstała w powiecie starogardzkim gdzie zniszczyła parę domów. W miejscowości Wycinki zabiła człowieka, którego przygniótł przewrócony domek letniskowy. Na swojej drodze spotkała też gminę Osie w powiecie świeckim, powiat tucholski, gdzie zniszczyła 520 hektarów lasu. Łącznie rannych zostało 11 osób, jedna osoba zginęła, było 450 interwencji straży pożarnej, 100 zniszczonych domów, zniszczone linie elektryczne i powalone drzewa.

Czytaj podobne  Gdzie jest burza? 5 przydatnych źródeł informacji.
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

Lubisz ten artykuł? Naciśnij przycisk aby zobaczyć 6 dodatkowych zdjęć:

[like-gate]

Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News
Ilustracja Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna? - Polishwords News

[/like-gate]

Nagrania wideo:

http://www.youtube.com/watch?v=jBSaG8nXCjs

Trąba powietrzna – jak się chronić?

Nikt nie chciałby spotkać na swojej drodze trąby powietrznej i spójrzmy prawdzie w oczy – raczej mało kto z nas ją spotka.

Jak się przygotować jednak na trąbę i jednak jeśli spotkamy to jak się zachować?

Oto kilka rad dla czytelników:

– trąby w Polsce powstać mogą głównie w ciągu pół roku: od kwietnia do września

– trąby powstają przeważnie z ciężkich, ciemnych, gęstych kłębiastych chmur burzowych

– schowaj się na najniższym poziomie budynku daleko od okien i drzwi, najlepiej przy ścianie nośnej

– zamknij drzwi i okna

– usuń z pomieszczenia przedmioty, które mogłyby być podniesione przez wir trąby i latając w powietrzu zagrażać Tobie

– osłoń się ze wszystkich stron przed latającymi przedmiotami

– dobrym miejscem ukrycia jest wanna

Trąba powietrzna – przewidywanie

Jeśli chodzi o przewidywanie powstawania trąb powietrznych niestety nie jest możliwe wskazanie odpowiedniego źródła. Instytut Meteorologii nie jest w stanie przewidzieć powstania trąb powietrznych ani skutecznie ostrzec mieszkańców zagrożonych terenów chociaż według łowców burz można je przewidzieć na podstawie zdjęć radarowych powstających superkomórek burzowych. Także jeśli chcesz wiedzieć o takich zjawiskach z wyprzedzeniem trzeba na własną rękę szukać informacji w sieci.

 

Czytaj podobne  10 kamer online czekających na uderzenie huraganu Sandy

Przeczytaj też

Jesienna zmiana czasu 2013 + 9 rad na zdrowie Kiedy należy zmienić godzinę w zegarkach i innych wskaźnikach czasu (np. komórkach) w październiku 2013 roku? Dowiesz się z tego artykułu. Zmiana...
Gdzie jest burza? 5 przydatnych źródeł informacji.... Chcesz wiedzieć kiedy i gdzie będą burze? Dowiedz się jakie 5 najlepszych źródeł informacji znaleźliśmy dla Ciebie teraz! W ostatnich latach gwałtown...
10 kamer online czekających na uderzenie huraganu ... Do wybrzeża USA zbliża się huragan Sandy. Jest to jeden z największych huraganów od czasów huraganu Katrina. Sandy znajduje się kilkaset kilometró...
Zmiana czasu 2012 + 9 rad na zwalczenie jesiennej ... Kiedy należy zmienić godzinę w zegarkach w październiku 2012 roku? Dowiesz się z tego artykułu. Zmiana w tym roku wypada jak zawsze znakomicie,...
Napisano w Pogoda Tagi: , , , ,
One comment on “Trąba powietrzna w Polsce – jak powstaje i czy jest groźna?
  1. michal pisze:

    Ktoś napisał ciekawą analizę na temat polskich trąb powietrznych 14 lipca 2012: http://obserwatorzy.org/traby-14-lipca-analiza-pierwsza/